Homiletyka

obowiązkowe

Ukazanie roli homilii w przepowiadaniu słowa Bożego w Kościele. Rozwijanie umiejętności przygotowania homilii w oparciu o teksty Pisma

Świętego.Ukazanie podstawowych treści kerygmatu biblijnego w przepowiadaniu homilijnym adresowanym do dzieci, młodzieży i dorosłych.

Rozwijanie umiejętności dostrzegania powiązań między refleksją teologiczną a kaznodziejstwem.

w sali

Homilia: jej istota, źródła i konstrukcja;

Praca nad czytaniami biblijnymi: analiza tekstów biblijnych pod kątem przepowiadania w kaznodziejstwie;

Ustalenie głównej myśli homilii;

Część egzystencjalna homilii (przejście od tekstu do sytuacji);

Rozwinięcie głównej myśli homilii (cel i kompozycja, model dydaktyczno-psychologiczny);

Wstęp i zakończenie homilii;

Proces przygotowania homilii;

Kazanie jako rodzaj swobodnego mówienia (trening mówienia na dowolny temat w grupie).

Ukazanie w zarysie dziejów homiletyki, jej miejsca wśród innych nauk teologicznych, relacji do innych obszarów kościelnego przepowiadania (kerygmatycznego i katechetycznego);

wprowadzenie w podstawowe zagadnienia, pojęcia i terminy z zakresu homiletyki, czyli teologii kaznodziejstwa (przepowiadania liturgicznego);

omówienie zagadnień szczegółowych takich jak: typologie kazań, struktura kazania;

słuchanie słowa Bożego, słuchacz słowa Bożego, głosiciel słowa Bożego (funkcje kaznodziei, duchowość kaznodziei), posługa słowa laikatu, przedmiot kaznodziejstwa;

aktualizacja kerygmatu chrześcijańskiego;

dialog w kaznodziejstwie, komunikacji niewerbalnej (gesty i mimika);

sztuka pamięci w kaznodziejstwie;

opanowanie tremy na ambonie;

kształcenie umiejętności tworzenia, wygłaszania, jak też oceniania kazań różnego typu.

Literatura podstawowa:

Pismo święte

K. Müller, Homiletyka na trudne czasy, Kraków 2003

Z. Adamek, Homiletyka, Tarnów 1992

A. Lewek, Współczesna odnowa kaznodziejstwa. Zarys homiletyki ogólnej, Warszawa 1980

W. Przyczyna (red.), Sługa Słowa, Kraków 1997

W. Przyczyna (red.), Słuchacz Słowa, Kraków 1998

Literatura uzupełniająca:

K. Panuś, Sztuka głoszenia kazań, Kraków 2008

P. Urbański (red.), Retoryka na ambonie. Z problemów współczesnego kaznodziejstwa, Kraków 2003

J. Twardy, Aktualizacja słowa Bożego w kaznodziejstwie, Przemyśl 2009

M. Korolko, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998

M. Korolko, Podręcznik retoryki homiletycznej, Kraków 2010

A. Kalbarczyk, Z kartką czy bez? Mnemonika, czyli sztuka pamięci w przepowiadaniu słowa Bożego, w: M. Kubiak, W. Przyczyna (red.), Ściągać czy nie ściągać? O pomocach do homilii i kazań, Poznań 2008

A. Kalbarczyk, Trema u kaznodziejów. Specyfika i sposoby opanowania, „Studia Pastoralne” 7 (2011), s. 190-204

Z Grzegorski, Homiletyka kontekstualna, Poznań 1999

WIEDZA

K2_W01 zna i rozumie w pogłębiony sposób złożone zależności między głównymi subdyscyplinami teologicznymi, także w wymiarze historycznym;

ma pogłębioną znajomość wzajemnych relacji pomiędzy homiletyką a biblistyką;

zna i rozumie znaczenie egzegezy i teologii ST i NT dla teologii praktycznej;

ma gruntowną znajomość wzajemnych relacji pomiędzy homiletyką

a dogmatyką, także w wymiarze historycznym ma wiedzę o głównych nurtach homiletycznych oraz ich wzajemnych powiązaniach

K2_W02 ma gruntowną, wieloaspektową i podbudowaną teoretycznie

znajomość metod badawczych, interpretacji tekstu teologicznego i

strategii argumentacyjnych głównych subdyscyplin teologicznych;

ma gruntowną i wieloaspektową wiedzę ma temat: powiązań metodologicznych homiletyki z metodologią stosowaną

w badaniach literackich, egzegezie biblijnej, dogmatyce;

miejsca interpretacji homiletycznej w ogólnej hermeneutyce

filozoficznej;

tekstów biblijnych oraz ich transformacji na współczesną

rzeczywistość w homiletycznym przekazie;

K2_W03 ma zaawansowaną, uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę o bieżącym stan badań w zakresie głównych subdyscyplin

teologicznych i zna ich tendencje rozwojowe;

ma zaawansowaną i usystematyzowaną wiedzę na temat

współczesnych nurtów i kierunków w homiletyce oraz badań nad

kaznodziejstwem;

ma gruntowną znajomość metod pisania kazania

K2_W06 ma pogłębioną wiedzę na temat głównych kierunków teologicznych,

dogłębnie rozumie ich założenia historyczne i sposób argumentacji;

ma pogłębioną wiedzę na temat głównych kierunków i nurtów w

homiletyce, rozumie ich założenia historyczne, rozwój oraz sposób

argumentacji i zależność od innych subdyscyplin teologicznych;

zna i rozumie współczesną problematykę formułowania homiletyki

K2_W09 gruntownie zna i rozumie pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego oraz konieczność zarządzania

zasobami własności intelektualnej;

gruntownie zna i rozumie znaczenie samodzielnego tworzenia

kazania;

potrafi w kazaniu stosować przykłady innego autorstwa niż własne,

właściwie wplatać przytaczane cytaty

UMIEJĘTNOŚCI

K2_U01 samodzielnie wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i integruje

informacje ze źródeł pisanych i elektronicznych

K2_U02 samodzielnie interpretuje tekst teologiczny, dobierając właściwe

metody badawcze, komentuje i konfrontuje tezy i założenia

pochodzące z różnych tekstów, analizuje złożone argumenty

teologiczne i ustala związki logiczne;

samodzielnie homiletycznie interpretuje i komentuje teksty ST i NT

oraz krytycznie ocenia inne interpretacje bez względu na

zastosowaną metodologię egzegetyczną

K2_U05 potrafi rozpoznać potrzeby oraz wybrać i zastosować właściwy

sposób postępowania, posiada umiejętność trafnego doboru

środków i metod pracy w celu efektywnego wykonania zadań zawodowych;

w zależności od sytuacji komunikacyjnej potrafi dobierać i stosować różne metody homiletyczne i retoryczne

K2_U06 potrafi precyzyjnie metodologicznie i terminologicznie komunikować z

różnymi kręgami odbiorców złożone kwestie teologiczne, stawiać tezy i krytycznie je komentować;

w zależności od kręgu odbiorców precyzyjnie potrafi w kazaniach

dobierać i stosować odpowiednie środki komunikacyjne i językowe

K2_U07 potrafi prowadzić dyskusję teologicznej, umożliwiającą krytyczną wymianę opinii w kwestiach teologicznych;

potrafi prowadzić dyskusję krytycznie oceniając argumenty i

poglądy dotyczące homiletyki;

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

K2_K01 zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności,

rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego

K2_K02 uznaje znaczenie wiedzy i gotów jest współpracy z ekspertami na potrzeby działań badawczych i realizacji zadań związanych z pracą zawodową;

wykazuje gotowość współpracy z ekspertami z zakresu homiletyki zarówno w wymiarze teoretyczno-badawczym, jak i w praktycznym

K2_K03 wykazuje wrażliwość na problemy i potrzeby społeczne i religijne

różnych środowisk oraz jest gotowy do inicjowania i inspirowania działań

na rzecz osób i środowisk wymagających opieki, pomocy i szczególnej troski, organizując współpracę z otoczeniem oraz wyspecjalizowanymi instytucjami i

organizacjami edukacyjnymi, społecznymi i kościelnymi;

w pracy nad kazaniem wykazuje wrażliwość na problemy społeczne

i religijne;

wie na czym polega godność odbiorców przygotowanych materiałów

K2_K07 ma świadomość znaczenia polskiego i światowego dziedzictwa

teologicznego, zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i praktycznym, w

życiu religijnym, społecznym i kulturalnym, w tym dla rozwoju

społeczeństwa obywatelskiego, oraz aktywnie uczestniczy w działaniach

na rzecz jego zachowania i rozwoju;

ma świadomość znaczenia polskiego i światowego dziedzictwa

teologicznego w życiu religijnym, społecznym i kulturalnym i uwzględnia je w pracy homiletycznej

Dyskusja

Praca z tekstem

Metoda analizy przypadków

Metoda ćwiczeniowa

Metoda projektu

Pokaz i obserwacja

Demonstracje dźwiękowe i/lub video

Zajęcia praktyczne - redagowanie tekstu homilii, trening mówienia homilii w grupie, dyskusja.

Ocena pracy i współpracy w grupie - na podstawie opracowania w formie pisemnej własnej homilii i wygłoszenia jej wobec prowadzącego zajęcia i grupy oraz aktywnego uczestnictwa w dyskusji