Podstawy psychologii dla nauczycieli

obowiązkowe

mieszany: w sali i zdalnie

Celem wykładu jest dostarczenie uczestnikom kursu podstawowych i jednocześnie niezbędnych im informacji na temat zastosowania wiedzy psychologicznej w nauczycielskiej pracy przedszkolnej i wczesnoszkolnej, z uwzględnieniem wiedzy dotyczącej szeroko pojmowanego doskonalenia zawodowego nauczycieli.

Celem wykładu jest dostarczenie uczestnikom kursu podstawowych i jednocześnie niezbędnych im informacji na temat zastosowania wiedzy psychologicznej w nauczycielskiej pracy przedszkolnej i wczesnoszkolnej, z uwzględnieniem wiedzy dotyczącej szeroko pojmowanego doskonalenia zawodowego nauczycieli.

Studenci poznają podstawowe definicje wykorzystywane we współczesnej psychologii kształcenia oraz rezultaty badań kluczowych z punktu widzenia tematyki poruszanej w trakcie wykładu.

Zakres tematów wykładu:

• zajęcia wprowadzające

• zakres i zadania psychologii kształcenia

• uczenie się - podstawowe procesy, najważniejsze prawidłowości, uczenie się jako aktywne przetwarzanie informacji

• rozwiązywanie problemów

• wspomaganie motywacji do uczenia się

• zarządzanie klasą szkolną

• diagnostyka i ocenianie szkolnego uczenia się

• społeczno-emocjonalne uczenie się (z uwzględnieniem kultury i klimatu szkoły oraz klasy szkolnej)

• zachowania społeczne a umiejętności społeczne - relacje nauczyciela z innymi podmiotami edukacji (z uczniami i ich rodzicami, dyrekcją, innymi nauczycielami itp.)

• role pełnione przez nauczyciela

• edukacja pozytywna

• stres i wypalenie zawodowe nauczycieli

Literatura podstawowa:

Badad, E. (2009). Social psychology of the classroom. New York-London: Routledge.

Burnos, A., Bargiel-Matusiewicz, K., Katra, G., Pisula, E. (2021). Wybrane problemy psychologiczne współczesnej szkoły. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Durlak, J. A., Domitrovich, C. E., Weissberg, R. P., Gullotta, T. P. (2017). Handbook of Social and Emotional Learning. Resaearch and Practice. New York-London: The Guilford Press.

Fontana, D. (1998). Psychologia dla nauczycieli. Poznań: Zysk i Spółka.

Jegier, A., Kwiatkowski, S. T., Szurowska, B. (2021). Nauczyciel w obliczu szans i zagrożeń współczesnego świata. Warszawa: Difin.

Kwiatkowski, S. T. (2018). Uwarunkowania skuteczności zawodowej kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe ChAT.

Madalińska-Michalak, J., Góralska, R. (2012). Kompetencje emocjonalne nauczyciela. Warszawa: Wolters Kluwer.

Mietzel, G. (2002). Psychologia kształcenia. Praktyczny podręcznik dla pedagogów i nauczycieli. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Rubie-Davies, Ch. M., Stephens, J. M., Watson, P. (2015). The Routledge International Handbook of Social Psychology of the Classroom. London-New York: Routledge.

Literatura uzupełniająca:

Ledzińska, M., Czerniawska, E. (2011). Psychologia nauczania. Ujęcie poznawcze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sternberg, R. J., Williams, W. M. (2010). Educational Psychology. 2nd Edition. London: Pearson.

Woolfolk, A. (2016). Education Psychology. Boston: Pearson.

W ZAKRESIE WIEDZY ABSOLWENT ZNA I ROZUMIE:

A.3.W3. psychologiczne podstawy procesu uczenia się dzieci lub uczniów: modele uczenia się (koncepcje klasyczne, współczesne ujęcia w oparciu o wyniki badań neuropsychologicznych), metody i techniki uczenia się z uwzględnieniem rozwijania metapoznania, trudności w uczeniu się, ich przyczyny i strategie ich przezwyciężania, a także metody i techniki identyfikacji oraz wspomagania rozwoju uzdolnień i zainteresowań;

A.3.W4. teorię spostrzegania społecznego i komunikacji: zachowania społeczne i ich uwarunkowania, sytuację interpersonalną, zagadnienia: empatii, zachowań asertywnych, agresywnych i uległych, postaw, stereotypów, uprzedzeń, negocjacji i rozwiązywania konfliktów, reguły współdziałania, procesy i role grupowe, bariery i trudności w procesie komunikowania się, techniki i metody usprawniania komunikacji z dzieckiem, a także mechanizmy kształtowania się postaw dzieci lub uczniów;

A.3.W5. znaczenie autorefleksji i samorozwoju: zasoby własne w pracy nauczyciela – identyfikacja i rozwój, indywidualne strategie radzenia sobie z trudnościami, zagadnienia stresu i nauczycielskiego wypalenia zawodowego, potrzebę korzystania z informacji zwrotnych dotyczących swojej pracy; podstawy psychologii twórczości i treningu myślenia kreatywnego, trening komunikacyjny, style komunikowania się nauczyciela z podmiotami edukacyjnymi oraz metody przezwyciężania barier komunikacyjnych.

W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI ABSOLWENT POTRAFI:

A.3.U2. obserwować zachowania społeczne i ich uwarunkowania;

A.3.U5. rozpoznawać potrzeby psychospołecznego wsparcia dziecka lub ucznia;

A.3.U6. zaplanować działania na rzecz rozwoju zawodowego.

W ZAKRESIE KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH ABSOLWENT JEST GOTÓW DO:

A.3.K1. autorefleksji nad dyspozycjami, zasobami i rozwojem zawodowym;

A.3.K2. wykorzystania zdobytej wiedzy psychologicznej do analizy zdarzeń pedagogicznych;

A.3.K3. ciągłego doskonalenia swojej wiedzy merytorycznej i umiejętności zawodowych.

SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ:

ocena aktywnego udziału studenta w zajęciach, ocena wykonania zadań zlecanych przez aplikację Teams, ocena z egzaminu końcowego.

Wykład z elementami dyskusji.

Zajęcia będą się odbywać naprzemiennie w sposób synchroniczny (zajęcia stacjonarne w sali, w budynku Akademii) oraz asynchroniczny (wykonywanie przez studentów zadań zleconych przez prowadzącego na platformie Teams). Obowiązuje następujący schemat: w pierwszym tygodniu zajęć wykład odbędzie się w sposób synchroniczny (stacjonarnie w Akademii), w drugim tygodniu zajęcia odbędą się w sposób asynchroniczny (na platformie Teams) itp. W razie konieczności zmian w tym schemacie odbywania się zajęć, studenci zostaną poinformowani z odpowiednim wyprzedzeniem.

Warunki zaliczenia zajęć:

1. Obecność studenta na wykładach odbywających się synchronicznie (wykład stacjonarny w budynku Akademii) (1 punkt ECTS). Dozwolone są dwie nieobecności.

2. Wywiązanie się studenta ze wszystkich zadań zleconych przez prowadzącego i umieszczanych w aplikacji Teams w ramach zajęć prowadzonych asynchronicznie (nie odbywających się w czasie rzeczywistym) (1 punkt ECTS). Rozliczanie tych zadań odbywa się także poprzez Teams.

3. Uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu końcowego (2 punkty ECTS).

Zaliczenie zajęć:

Wykład kończy się zaliczeniem (bez oceny) oraz egzaminem w sesji zimowej.

Punktacja i odpowiadająca jej ocena z egzaminu:

1-15 punktów - ocena niedostateczna (2)

16-18 punktów - ocena dostateczna (3)

19-20 punktów - ocena dostateczna plus (3+)

21-24 punkty - ocena dobra (4)

25-27 punktów - ocena dobra plus (4+)

28-30 punktów - ocena bardzo dobra (5)