Współczesne problemy pedagogiki religii i kultury

obowiązkowe

Zajęcia są prowadzone w formie wykładu w wymiarze 30 godzin i są adresowane do studentów studiów II stopnia na kierunku pedagogika. Celem zajęć jest wykształcenie u studentów wiedzy, umiejętności mentalnych oraz kompetencji społecznych i kulturowych związanych z działalnością pedagogiczną w wielokulturowym świecie.

mieszany: w sali i zdalnie

Zajęcia dostarczają syntetyczną wiedzę dotyczącą pedagogiki religii i pedagogiki kultury jako dyscyplin w ramach nauk o wychowaniu oraz jej przedmiotu – edukacji i socjalizacji religijnej i kulturowej. Celem zajęć w szczególności jest: zapoznanie studenta z ideą kształcenia ogólnego w perspektywie pedagogiki religii i pedagogiki kultury jako dyscyplin naukowych, statusem prawnym i społecznym edukacji religijnej i kulturowej, jej formami organizacyjnymi i modelami koncepcyjnymi w perspektywie wyzwań współczesności, ideami demokracji oraz dobra wspólnego, interpretacją koncepcji neutralności światopoglądowej państwa, a także kształtowanie umiejętności mentalnych oraz kompetencji społecznych wspomagających działalność pedagogiczną w społeczeństwie pluralistycznym.

Zajęcia obejmują następujące treści programowe:

Pedagogika religii i pedagogika kultury jako dyscypliny nauki: powstanie i rozwój, status naukowy i metodologia.

Pedagogika religii i pedagogika kultury: neohumanistyczna idea kształcenia ogólnego.

Pedagogiczna interpretacja zasady neutralności światopoglądowej instytucji publicznych w perspektywie zadań szkoły publicznej.

Idea dobra wspólnego jako kategoria pedagogiczna.

Wyzwania demokracji w społeczeństwie postdemokratycznym.

Religia w szkole w perspektywie porównawczej.

Modele edukacji religijnej: podejście typologiczne (idealizacyjne) w naukach humanistycznych; typologia praktyk w zakresie nauki religii w szkole.

Pedagogika religii a kształcenie międzykulturowe: modele kształcenia międzykulturowego.

Teoria kształcenia w pedagogice humanistycznej / pedagogice kultury.

Milerski, B. (2010). Pedagogika religii. W: Śliwerski, B. (red.). Pedagogika. Gdańsk: GWP, t. 4, 45-68.

Milerski, B. (2019). Pedagogika kultury. W: Kwieciński, Z. Śliwerski, B. (red.). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN, 347-362.

Milerski, B. (2023). Half-education as a hermeneutic challenge for religious education in schools. “Studia z Teorii Wychowania” XIV No. 2 (43), 419-440 > artykuł przesłany w wersji polskojęzycznej: Kształcenie połowiczne jako hermeneutyczne wyzwanie dla edukacji religijnej w szkole.

Milerski, B. (2023). Religious education in a public school between religious particularism and general education. “Studia z Teorii Wychowania” XIII No. 3 (44), 187-210 > artykuł przesłany w wersji polskojęzycznej: Edukacja religijna w szkole publicznej między religijnym partykularyzmem i kształceniem ogólnym. Analiza porównawcza.

Milerski, B., Karwowski, M. (2023). Educational Rationality and Religious Education in Polish Public Schools. Journal of Beliefs & Values. Vol. 44, No. 1, 81-98. > artykuł przesłany w wersji polskojęzycznej: Racjonalność kształcenia i edukacja religijna w polskich szkołach publicznych.

Milerski, B. (2026). Demokratische Positionierung in einer postdemokratischen Gesellschaft. Zeitschrift für christlich-jüdische Begegnug. 2026/1. > artykuł przesłany w wersji polskojęzycznej: Kształtowanie postawy demokratycznej w postdemokratycznym społeczeństwie.

*Materiały źródłowe są podawane w trakcie zajęć.

W zakresie wiedzy absolwent:

PED2A_W07 ma pogłębioną wiedzę o rodzajach więzi społecznych i o rządzących nimi prawidłowościach istotnych z punktu widzenia procesów edukacyjnych.

PED2A_W09 zna fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji, posiada uporządkowaną wiedzę o kulturowych uwarunkowaniach procesów edukacyjnych.

W zakresie umiejętności absolwent:

PED2A_U2 potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, opiekuńczo-wychowawczych, kulturalnych, resocjalizacyjnych, pomocowych i terapeutycznych, a także diagnozowania i projektowania działań

1. Uznawanie efektów uczenia się w trybie nauki na odległość

• Realizacja zajęć na odległość nie narusza art. 63 ust. 1 Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym;

• Utrzymuje się liczbę punktów ECTS przypisaną określonemu przedmiotowi w realizowanym programie studiów;

• Punkt ECTS nadal odpowiada 25–30 godzinom pracy studenta obejmującym zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, organizowanym przez uczelnię oraz indywidualną pracę studenta związaną z tymi zajęciami.

2. Ocena postępów uczenia się na odległość

• Nauczyciel akademicki zapewnia studentom informację zwrotną dotyczącą ich postępów w nauce za pośrednictwem USOS, maila służbowego w domenie chat.edu.pl; aplikacji Teams/platformy e-ChAT

• Nauczyciel może ustalić w okresie obowiązywania szczególnych zasad postępowania w okresie pandemii COVID-19 zmianę dotychczasowych zasad oceniania cząstkowego i końcowego przy zapewnieniu jawności reguł postępowania i informowania studentów o tejże zmianie. Zmiana może dotyczyć wyłącznie formy zaliczenia lub egzaminu końcowego (ze zdalnego na stacjonarny przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa higienicznego i sanitarnego)

• postępach w nauce przeznaczona jest uczelniana platforma zdalnego nauczania lub inne tego typu narzędzie (Teams, Moodle, USOS)

• Nauczyciel wyznacza termin konsultacji online dla studentów na platformie zdalnego nauczania (Teams oraz w USOS) lub/i lub stacjonarnie po wcześniejszym uzgodnieniu terminu drogą mailową.

• Wszelkie aktywności związane z monitorowaniem uczenia się studentów i udzielania im informacji zwrotnej są zapisywane w w aplikacji Teams i/lub na platformie Moodle.

praktycznych z wychowankami.

PED2A_U05 posiada pogłębione umiejętności prezentowania własnych pomysłów, opinii i stanowisk i popierając je rozbudowaną argumentacją w kontekście wybranych perspektyw teoretycznych, poglądów różnych autorów, kierując się przy tym przyjętymi systemami normatywnymi.

W zakresie kompetencji społecznych absolwent:

PED2A_K04 utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w praktyce pedagogicznej, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań pedagogicznych.

PED2A_K08 podtrzymuje etos zawodowy oraz ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego.

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest realizacja wszystkich efektów uczenia się, zgodnie z programem kształcenia. Efekty uczenia się będą weryfikowane na podstawie oceny jakości dyskursu podczas zajęć oraz w formie zaliczenia na ocenę.

Istnieje możliwość wyboru przez studenta jednej z dwóch form zaliczenia na ocenę.

Wariant 1)

Odpowiedź ustna lub pisemna „w sali”. Zwięzła wypowiedź na trzy zagadnienia opisane w artykule „Pedagogika religii” (na ocenę 4.0) oraz dodatkowo – na ocenę 5.0 – na zagadnienie będące przedmiotem artykułu wybranego z wykazu literatury.

Wariant 2)

Dwie prace pisemne, tworzone samodzielnie, dotyczące następujących kwestii:

- Idea kształcenia ogólnego w perspektywie pedagogiki religii i kultury.

- Idee demokracji, neutralności światopoglądowej i dobra wspólnego w perspektywie szkoły. Od teorii do praktyki.

Obie prace pisemne przesyłamy przez USOSMail, z podaniem imienia i nazwiska oraz kierunku studiów.

Objętość każdej z prac: co najmniej 3 strony w formacie A4 (czcionka 12 Times New Roman, interlinia 1.5, marginesy 2,5). Ocenę bdb (5.0) można uzyskać wyłącznie na podstawie pracy ugruntowanej w literaturze przedmiotu i wykraczającej poza wskazane graniczne wymogi objętościowe.

Punkty ECTS: 2

Bilans punktów ECTS:

Uczestnictwo w wykładzie (godziny kontaktowe) = 1 ECTS (30 godz.).

Lektura tekstów związanych z wykładem i zaliczenie na ocenę = 1 ECTS (30 godz.).

Nie dotyczy