Metody badawcze w naukach społecznych

obowiązkowe
ogólnouniwersyteckie

Proces kształcenia ukierunkowany jest tutaj na przygotowanie studentów do prowadzenia badań w ramach pracy dyplomowej. Ten efekt kształcenia uzyskamy poprzez poznanie najważniejszych metod badań społecznych, umiejętność analizowania literatury przedmiotu oraz przygotowanie projektu badawczego i analizowanie danych.

w sali

Podstawowym celem zajęć jest dostarczenie studentom wiedzy na temat podstawowych metod badawczych w naukach społecznych oraz prowadzenia badań naukowych w ramach prac licencjackich oraz magisterskich.

Przedmiot ma przygotować studentów do prowadzenia eksploracji naukowych w zgodzie z metodologią badań stosowaną w naukach społecznych. W trakcie zajęć zostaną omówione podstawowe metody badawcze: obserwacja, wywiad, sondaż, socjometria, metody analizy danych zastanych, eksperyment. Studenci zostaną również zapoznani ze strukturą procesu badawczego, na który składa się m.in. zdefiniowanie celu(ów) badań; sformułowanie problemu badawczego i problemów szczegółowych, hipotez, zbudowania planu badawczego, zdefiniowanie jednostek analizy (jednostki indywidualne, grupy, organizacje, wytwory społeczne), dobór próby badawczej, przeprowadzenie badań, analiza danych.

Literatura podstawowa:

Babbie E., Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Frankfort-Nachmias Ch., Nachmias D., Metody badawcze w naukach społecznych, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2001.

Pilch T., Bauman T., Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2001.

Konarzewski K., Jak uprawiać badania oświatowe, WSiP, Warszawa 2000.

Silverman D., Interpretacja danych jakościowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, rozdz. 3 i s. 151–157.

Literatura uzupełniająca:

Flick U., Projektowanie badania jakościowego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Angrosino M., Badania etnograficzne i obserwacyjne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Makowska M. (red.), Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013.

W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie:

K.W1. filozoficzne, metodologiczne i kulturowe podstawy badań społecznych i edukacyjnych, koncepcje wiedzy, pojęcie nauki i status wiedzy naukowej, społeczno-kulturowe uwarunkowania badań naukowych, nurty filozoficzne, paradygmaty badawcze i strategie badań naukowych, a także znaczenie i sposoby budowania teorii w badaniach naukowych;

K.W2. strukturę procesu badawczego w kontekście przyjętej strategii badań naukowych (strategie ilościowe, jakościowe i mieszane); pojęcie projektu badawczego, etapy badań naukowych, kryteria wyboru strategii badawczej, cele badań naukowych, problemy i hipotezy badawcze, zmienne i związki między zmiennymi, konceptualizację, operacjonalizację zmiennych, zasady tworzenia ram pojęciowych badania naukowego, strategie i techniki doboru próby badawczej, definiowanie przypadku badawczego, specyfikę badań w pedagogice przedszkolnej i wczesnoszkolnej, rodzaje i typy badań (opisowe, diagnostyczne, wyjaśniające, weryfikacyjne, projektujące, porównawcze, eksperymentalne i quasi- -eksperymentalne, sondażowe – metody indeksacji, pomiaru i rodzaje skal pomiarowych, oraz badania: ewaluacyjne, panelowe, socjometryczne, porównawcze, terenowe, etnograficzne, performatywne, biograficzne, netnografia; metody gromadzenia i analizy danych); narzędzia badawcze – konstruowanie kwestionariuszy, skal pomiarowych i testów pedagogicznych, arkuszy obserwacji, narzędzi socjometrycznych; zasady tworzenia scenariuszy badawczych i dyspozycji do badań jakościowych;

K.W4. zasady opracowywania wyników i raportu z badań naukowych; sposoby prezentacji wyników badań, zasady przygotowania i opracowania różnych rodzajów tekstów naukowych; warsztat pisarski, style i gatunki, język i sposób narracji;

W zakresie umiejętności absolwent potrafi:

K.U1. zaprojektować proces badań oraz umiejętnie dobrać narzędzia badawcze;

K.U2. zebrać dane adekwatne do postawionego problemu badawczego;

K.U3. poprawnie przeprowadzić analizę danych;

W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do:

K.K1. rzetelnego sprawozdania wyników swoich badań;

K.K2. przestrzegania zasad rzetelności intelektualnej i reguł własności intelektualnej;

SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ:

-bieżąca ocena pracy studenta w trakcie trwania zajęć: wykonywanie prac cząstkowych i pracy zaliczeniowej na koniec semestru (przygotowywanie projektu badawczego, narzędzi badawczych), aktywność, i zaangażowanie w dyskusję podczas zajęć.

BILANS PUNKTÓW ECTS:

1 ECTS - 30 godzin kontaktowych

1 ECTS - 30 godzin - przygotowanie prac cząstkowych

Obecność na zajęciach obowiązkowa - dopuszczalne są dwie nieobecności.

Warunkiem uzyskania zaliczenia jest:

1. aktywność i obecność na zajęciach (w przypadku przekroczenia dopuszczalnego limitu nieusprawiedliwionych nieobecności student zobowiązany jest do realizacji dodatkowych zadań zleconych przez prowadzącego)

2. wykonanie terminowo wszystkich prac cząstkowych na platformie moodle .

3. przygotowanie pracy zaliczeniowej.