Komunikacja, autoprezentacja i kreatywne prowadzenie zajęć w edukacji wczesnoszkolnej

fakultatywne

Udział w zajęciach nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani umiejętności wstępnych. Mile widziani są wszyscy studenci zainteresowani rozwijaniem kompetencji komunikacyjnych, autoprezentacją oraz kreatywnym prowadzeniem zajęć edukacyjnych.

Kurs umożliwia studentom rozwinięcie umiejętności skutecznego i ciekawego komunikowania się z dziećmi oraz dorosłymi, profesjonalnej autoprezentacji, a także projektowania własnych aktywności i materiałów edukacyjnych. Studenci poznają podstawy wystąpień publicznych, ćwiczą radzenie sobie ze stresem, a także doskonalą prowadzenie zajęć z uwzględnieniem potrzeb i dynamiki grupy. Istotnym elementem kursu jest rozwijanie kreatywności, wykorzystanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych (m.in. Canva, Genially, narzędzia AI) oraz współtworzenie treści zajęć.

Celem kursu jest rozwój praktycznych kompetencji pedagogicznych, ze szczególnym uwzględnieniem komunikacji, autoprezentacji oraz twórczego i świadomego prowadzenia zajęć edukacyjnych. Studenci zdobywają wiedzę i doświadczenie w zakresie przemawiania do dzieci i dorosłych, formułowania wspierających komunikatów, tworzenia angażujących materiałów dydaktycznych oraz zarządzania czasem i dynamiką zajęć. Warsztatowy charakter spotkań sprzyja budowaniu pewności siebie w roli nauczyciela, świadomemu kształtowaniu relacji oraz rozwijaniu kompetencji miękkich. Ważnym elementem kursu jest aktywny udział studentów w projektowaniu treści spotkań, współtworzeniu ćwiczeń dydaktycznych i autorefleksji nad własnym warsztatem pracy.

1. Rozpoczynanie pracy z grupą i budowanie zasad współpracy – wprowadzenie do zagadnień adaptacji w nowej grupie; znaczenie pierwszego kontaktu nauczyciela z dziećmi i rodzicami. Tworzenie kontraktu grupowego, ustalanie zasad i granic oraz budowanie poczucia bezpieczeństwa jako fundamentu dalszej pracy dydaktycznej.

2. Znaczenie komunikacji i autoprezentacji w pracy nauczyciela – analiza funkcji komunikacji interpersonalnej w kontekście edukacyjnym oraz roli autoprezentacji w kształtowaniu profesjonalnego wizerunku nauczyciela.

3. Style komunikacyjne i techniki wywierania wpływu – przegląd stylów komunikacyjnych (asertywny, uległy, agresywny, pasywno-agresywny), ich konsekwencji w relacjach edukacyjnych oraz sposobów oddziaływania na grupę w sposób etyczny i skuteczny.

4. Kultura mówienia i występowania publicznego – omówienie aspektów etycznych, estetycznych i pragmatycznych autoprezentacji: spójność przekazu, odpowiedzialność za słowo, budowanie autorytetu nauczyciela.

5. Twórcza komunikacja z dziećmi – strategie narracyjne w pracy dydaktycznej: storytelling, rytm i język dostosowany do wieku odbiorców, elementy teatralizacji i improwizacji jako sposoby angażowania uczniów.

6. Komunikacja z rodzicami w pracy wychowawczej – modele prowadzenia rozmów z rodzicami, udzielanie informacji zwrotnej, reagowanie na sytuacje trudne. Rola empatii i profesjonalizmu w relacji dorosły–dorosły.

7. Wystąpienia publiczne w kontekście pracy nauczyciela – analiza sytuacji zawodowych wymagających wystąpień (np. spotkania z rodzicami, rady pedagogiczne). Ćwiczenia doskonalące umiejętność klarownego i rzeczowego wypowiadania się.

8. Radzenie sobie z tremą i stresem podczas wystąpień publicznych – techniki relaksacyjne i oddechowe, elementy treningu uważności, praca z ciałem i głosem w sytuacjach wzmożonego napięcia.

9. Tworzenie prezentacji multimedialnych w pracy edukacyjnej – zasady konstruowania przejrzystych i funkcjonalnych prezentacji dydaktycznych (dobór treści, estetyka slajdu, tempo prezentacji, zgodność z celami lekcji).

10. Zarządzanie czasem i dynamiką zajęć dydaktycznych – strategie planowania przebiegu zajęć edukacyjnych, utrzymywania koncentracji uczniów oraz różnicowania form pracy.

11. Nowoczesne narzędzia w pracy nauczyciela – praktyczne wykorzystanie multimedialnych narzędzi i platform edukacyjnych (Canva, Genially, narzędzia AI) do projektowania angażujących materiałów dydaktycznych.

12. Projektowanie własnych materiałów dydaktycznych – tworzenie autorskich scenariuszy zajęć, zadań, pomocy dydaktycznych oraz dostosowanie ich do zróżnicowanych potrzeb uczniów.

13. Praca projektowa: przygotowanie wystąpienia lub scenariusza zajęć – etap planowania, konsultacji i prób; praca nad strukturą, formą i przejrzystością przekazu.

14. Prezentacja projektów końcowych i refleksja nad procesem uczenia się – analiza gotowych materiałów dydaktycznych, dzielenie się doświadczeniami oraz identyfikacja indywidualnych zasobów i obszarów dalszego rozwoju.

1. Antczak M., Katedra Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego. (2023). Prezentacje multimedialne w wystąpieniach naukowych. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

2. Charczuk B. (2015). Szkoła dialogu. Kraków: Wydawnictwo Rubikon.

3. Dutka-Mucha M., Dutka-Mucha M., Gawroński K., Wawrzyńczak-Jędryka B. (2020). Komunikowanie w oświacie. Warszawa: Wolters Kluwer.

4. Konarzewska, A. (2019). Być (nie)zwykłym wychowawcą. Warszawa: Warszawska Firma Wydawnicza.

5. Lewandowska-Tarasiuk E. (2001). Sztuka wystąpień publicznych czyli Jak zostać dobrym mówcą. Warszawa: "Difin".

6. Morreale S. P., Spitzberg B. H., Barge J. K., Izdebski P., Jaworska-Surma A., Kobylińska D., Brycz H. (2021). Komunikacja między ludźmi. Warszawa: PWN.

7. Rosenberg M. B., Markocka-Pepol M., Kłobukowski M., Mills A. (2020). Porozumienie bez przemocy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

8. Wasylczyk P., Wydawnictwo Naukowe PWN, . (2021). Prezentacje naukowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

9. Winkler, M., & Commichau, A. (2008). Sztuka prowadzenia wykładów i lekcji (P. Włodyga, tłum.). Kraków: Wydawnictwo WAM

Literatura dodatkowa:

1. Białobrzeska, J. (2006). Zostań nawiedzoną nauczycielka, czyli jak uczyć, żeby nauczyć, Warszawa: Wydawnictwo Didasco

2. Gordon, T. (2009). Wychowanie bez porażek w szkole. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Wiedza – absolwent zna i rozumie:

- podstawy teorii komunikacji interpersonalnej w kontekście edukacji,

- zasady skutecznej autoprezentacji i wystąpień publicznych,

- znaczenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej w pracy wychowawczej,

- czynniki wpływające na jakość przekazu w kontakcie z dziećmi i dorosłymi,

- rolę dynamiki grupy, rytmu zajęć i zarządzania czasem w edukacji,

- podstawowe narzędzia multimedialne wspierające prowadzenie zajęć.

Umiejętności – absolwent potrafi:

- przygotować i poprowadzić krótkie wystąpienie lub zajęcia edukacyjne,

- dostosować formę przekazu do wieku i potrzeb odbiorcy,

- korzystać z narzędzi cyfrowych w pracy dydaktycznej,

- zarządzać stresem i tremą podczas publicznych wystąpień,

- współtworzyć i wdrażać pomysły edukacyjne w zespole,

- analizować i konstruktywnie komentować wystąpienia (feedback rówieśniczy).

Kompetencje społeczne – absolwent jest gotów do:

- budowania świadomego, profesjonalnego wizerunku nauczyciela,

- konstruktywnej i empatycznej komunikacji z dziećmi, rodzicami i współpracownikami,

- autorefleksji i rozwijania własnego warsztatu pracy,

- kreatywnego projektowania zajęć z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb uczniów.

Metody dydaktyczne:

- ćwiczenia praktyczne, symulacje, prezentacje,

- analiza nagrań audio/wideo wystąpień i feedback rówieśniczy,

- praca projektowa (indywidualna i grupowa),

- wykorzystanie narzędzi cyfrowych (darmowe narzędzia przydatne w pracy nauczyciela),

- dyskusje moderowane, mini-wykłady z komentarzem refleksyjnym.

Kryteria zaliczenia:

1. Obecność i aktywne uczestnictwo w zajęciach – 1 ECTS

2. Praca projektowa: przygotowanie i zaprezentowanie mini-lekcji, wystąpienia lub narzędzia dydaktycznego – 1 ECTS

Praca własna: krótkie portfolio, dziennik pracy z zajęć – 1 ECTS

Zasady obecności:

Obowiązkowa obecność na zajęciach (dopuszczalne dwie nieusprawiedliwione nieobecności). Ich przekroczenie wymaga wykonania dodatkowych zadań indywidualnych ustalonych z prowadzącym.