Diagnoza i wsparcie pedagogiczne w środowisku wielokulturowym: warsztaty metodyczne

obowiązkowe

Przedmiot przygotowuje do rozpoznawania potrzeb i projektowania wsparcia w środowisku zróżnicowanym kulturowo, językowo, religijnie i społecznie. Obejmuje znaczenie kultury, tożsamości, migracji, akulturacji, sytuacji rodzinnej, doświadczeń uchodźczych, barier językowych i dyskryminacji dla funkcjonowania osoby, rodziny i grupy. Student poznaje zasady prowadzenia diagnozy w sposób kulturowo wrażliwy, gromadzenia informacji z różnych źródeł, uwzględniania kontekstu społecznego oraz ostrożnego interpretowania zachowań i trudności. Omawiane są metody rozpoznawania zasobów i barier, zasady komunikacji z osobą i rodziną, współpraca z nauczycielem, pedagogiem, psychologiem, tłumaczem, mediatorem kulturowym oraz instytucjami środowiska lokalnego. Treści obejmują projektowanie działań wspierających adaptację, integrację, uczestnictwo edukacyjne, relacje rówieśnicze i przeciwdziałanie wykluczeniu. Student uczy się dobierać metody i środki pracy do zróżnicowanych potrzeb, planować współpracę międzyinstytucjonalną oraz oceniać rezultaty wsparcia. Przedmiot podkreśla ochronę godności i tożsamości kulturowej, unikanie stereotypizacji, rozpoznawanie ograniczeń własnej perspektywy oraz korzystanie z konsultacji specjalistycznej.

Literatura podstawowa:

1. Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania, Warszawa 2006;

2. M. Guzik-Tkacz, Badania diagnostyczne w pedagogice i psychopedagogice, Warszawa 2011;

3. E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2005;

4. Siedlaczek A., Diagnostyka pedagogiczna. Przewodnik metodyczny dla studentów pedagogiki, Częstochowa 1999;

5. Współczesne dylematy diagnostyczne i metodyczne w opiece i wychowaniu, EPISTEME 26(2003);

6. Jarosz E, Wybrane obszary diagnozowania pedagogicznego, Katowice 2003;

7. Pedagogika społeczna, T. Pilch, I. Nepalczyk (red.), Warszawa 2003;

8. Paszkiewicz A., "Diagnozowanie środowiska rodzinnego", wyd. "Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze", t.6, s.28-34, 2012.

Literatura uzupełniająca:

1. Chmielewska B., Metodologia i metody badań społecznych ze szczególnym uwzględnieniem diagnozy, Słupsk 1985;

2. Lepalczyk I., Badura J., (red.), Elementy diagnostyki pedagogicznej, Warszawa 1987;

3. Kawula S., Studia z pedagogiki społecznej, cz. II Diagnostyka pedagogiczna środowiska, Olsztyn 1996;

4. Marzec - Holka K., Wybrane zagadnienia diagnostyki pedagogicznej, Bydgoszcz 1990;

5. Ziemski S., Problemy dobrej diagnozy, Warszawa 1973;

6. Ingekamp K., Lissmann U., Lehrbuch der Pädagogischen Diagnostik, Weinheim und Basel 2005;

7. Skulicz D. Diagnozowanie pedagogiczne, [w:]Orientacje w metodologii badań pedagogicznych, (red.) S Palka, Kraków 1998;

8. B. Bieszczad, Rodzina w społeczności lokalnej. Pomiędzy postulatami a realiami, w: Kształtowanie postaw czynnych i więzi środowiskowych, red. Z Gawlina, Kraków 2001;

9. Kształtowanie postaw czynnych i więzi środowiskowych, red. Z Gawlina Kraków 2001

10. Januszewska-Mincer B., Diagnozowanie i prognozowanie potrzeb kulturalnych, Bydgoszcz 1980;

11. Kawula S., Dąbrowski Z., Gałaś M., Diagnozowanie potrzeb opiekuńczo - wychowawczych i kulturalnych środowiska, Toruń 1980.

W1. zna i rozumie wpływ kultury, języka, migracji, akulturacji, sytuacji społecznej i doświadczeń dyskryminacji na funkcjonowanie osoby lub grupy oraz przebieg diagnozy.

W2. zna i rozumie zasady kulturowo wrażliwej diagnozy i projektowania wsparcia w szkole, placówce oraz środowisku lokalnym.

U1. analizuje potrzeby, zasoby i bariery osoby, rodziny lub grupy, wykorzystując informacje pochodzące z kilku źródeł.

U2. projektuje działania wspierające i dostosowuje komunikację, metody oraz środki do zróżnicowanych potrzeb społecznych, językowych i kulturowych.

U3. planuje współpracę z rodziną, szkołą, specjalistami, tłumaczem lub mediatorem kulturowym i instytucjami środowiska lokalnego.

K1. jest gotów respektować godność i tożsamość kulturową osób, rozpoznawać ryzyko stereotypizacji i przeciwdziałać dyskryminacji.

K2. jest gotów krytycznie analizować własne założenia, rozpoznawać ograniczenia diagnozy i korzystać z konsultacji specjalistycznej.

Formy i metody dydaktyczne:

Wykład konwersatoryjny połączony z prezentacją multimedialną, analizą materiałów tekstowych i dokumentów o znaczeniu diagnostycznym, Warsztaty tematyczne połączone z projekcją filmów oraz prezentacjami materiałów własnych studentów zgodnie z poszczególnymi etapami postępowania diagnostycznego.

Zaliczenie na podstawie obecności, aktywnego udziału w zajęciach oraz dostarczonej pracy diagnostycznej obejmującej diagnozę pełną wybranego środowiska wielokulturowego.

BILANS PUNKTÓW ECTS: 0,5 ECTS – 30 godzin kontaktowych; 0,5 ECTS - czytanie wskazanej literatury, 1 - praca na zajęciach, 2 ECTS – praca diagnostyczna