Rola państwa i administracji w integracji cudzoziemców WNS-FA-III-RPAIC5
Wykład+ ćwiczenia (WYK+ĆW) Semestr zimowy 2026/27

Literatura obowiązkowa:

1. Balicki, J. Imigranci i uchodźcy w Unii Europejskiej: humanizacja polityki migracyjnej i azylowej. Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2012.

2. Odzyskać kontrolę i zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030. Załącznik

do uchwały nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r., https://www.gov.pl/web/premier/odzyskac-kontrole-zapewnic-bezpieczenstwo---strategia-migracyjna-na-lata-2025---2030.

3. Pakt o migracji i azylu UE. Akty ustawodawcze w skrócie. 4.04.2025. https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/migration-and-asylum/pact-migration-and-asylum_pl.

4. Pawlak, P. Polityka (dez)integracji: zarządzanie integracją obywateli państw trzecich w Polsce, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2010.

Literatura uzupełniająca:

1. Hadzińska-Wyrobek, A. Uchodźcy - azyl polityczny i status uchodźcy w Polsce po 1945 roku, Wydawnictwo WSB, Poznań 2015.

2. Paluch, M. (red.). Słownik wyrazów ratujących życie. Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2023.

3. Scheffer, P., Jusewicz-Kalter, E. Druga ojczyzna: imigranci w społeczeństwie otwartym, Wydawnictwo CZARNE, Wołowiec 2010.

WIEDZA (student zna i rozumie)

A_W06p - fakty, wydarzenia, zjawiska i procesy prawne mające wpływ na administrowanie zarówno z perspektywy administracji publicznej, administracji prywatnej (organizacji pozarządowych) i przedsiębiorczości, występujące w otoczeniu społecznym;

A_W07p - przyczyny i związki zachodzące pomiędzy działaniami administracji i stosowanym prawem a wydarzeniami, zjawiskami i procesami występującymi w otoczeniu społecznym;

A_W13 - zasady organizacji (struktury) i funkcjonowania zarówno administracji publicznej jak też administracji prywatnej (np. związków wyznaniowych, organizacji pozarządowych) oraz rolę dobrej (prawidłowej) organizacji dla ich sprawnego działania.

UMIEJĘTNOŚCI (student potrafi)

A_U03p - identyfikować istotę rzeczywistych potrzeb i problemów klienta administracji oraz wspólnoty (społeczeństwa) z wykorzystaniem metod i narzędzi z zakresu innych dyscyplin;

A_U04p - dokonywać podstawowej analizy rozpoznanych problemów, dostrzegając ich kontekst społeczny i kulturowy oraz potrzeby jednostki oraz poszukiwać i dobierać odpowiednie instrumenty prawne i pozaprawne ich rozwiązywania;

A_U07p - rozwiązywać problemy klienta administracji z wykorzystaniem innych niż dostępne.

KOMPENENCJE SPOŁECZNE (student jest gotów do...)

A_K05p - etycznego i zgodnego z prawem działania w interesie publicznym i społecznym jako urzędnika administracji publicznej zachowując wysokie standardy w tym obszarze.

A_K07p - Inicjowania działań na rzecz interesu publicznego z uwzględnieniem zdobytej wiedzy i umiejętności.

Warunki zaliczenia i kryteria oceniania:

1) Obecność na zajęciach jest obowiązkowa, dopuszczalne są dwie nieobecności nieusprawiedliwione. W przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej wyższej niż 50% studentka/student nie zostanie dopuszczona/y do zaliczenia przedmiotu.

2) Podczas zajęć on-line bezwzględnie jest wymagane stałe włączenie kamer. Brak włączonej kamery skutkuje zaznaczeniem nieobecności studentki/studenta na zajęciach.

3) W przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej, ale nie przekraczającej 50%, nieobecności na zajęciach, prowadzący wyznacza dodatkowe prace do wykonania przez studenta. Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia jest wykonanie prac zadanych przez wykładowcę.

4) Student jest zobowiązany do przyswojenia materiału z zajęć.

5) Zaliczenie przedmiotu odbywa się na podstawie przeprowadzenia wywiadu z migrantem/emigrantem/uchodźcą/azylantem, analizie mocnych i słabych stron integracji w Polce.

1. Wprowadzenie do problematyki integracji cudzoziemców

• Definicja integracji, asymilacji, inkluzji, akulturacji.

• Omówienie zjawisk migracyjnych w Europie i w Polsce.

• Wyzwania społeczne, polityczne, gospodarcze i kulturowe związane z obecnością cudzoziemców.

2. Ramy prawne i instytucjonalne polityki integracyjnej

• Prawo międzynarodowe i unijne (Konwencja genewska, dyrektywy UE, polityka migracyjna UE).

• Polskie regulacje: ustawa o cudzoziemcach, ustawa o ochronie międzynarodowej, przepisy dot. obywatelstwa.

• Rola administracji rządowej (MSWiA, Urząd ds. Cudzoziemców) i samorządowej.

3. Państwo a polityka integracyjna – modele w Europie (2h)

• Modele integracji: francuski (asymilacyjny), niemiecki (kulturalno-językowy), skandynawski (opiekuńczy), anglosaski (multikulturowy).

• Dyskusja nad modelem polskim.

4. Administracja publiczna w procesie integracji (4h)

• Zadania administracji centralnej i samorządowej.

• Rola instytucji publicznych: szkoły, urzędy pracy, ośrodki pomocy społecznej, służba zdrowia.

• Koordynacja między instytucjami – wyzwania i dobre praktyki.

5. Instrumenty polityki integracyjnej

• Kursy językowe, szkolenia zawodowe, wsparcie edukacyjne dzieci cudzoziemców.

• Pomoc mieszkaniowa i socjalna.

• Polityka rynku pracy i przeciwdziałanie wykluczeniu.

• Programy integracyjne finansowane z funduszy UE i budżetu państwa.

6. Rola organizacji pozarządowych i partnerstw lokalnych

• NGO jako partner administracji w polityce integracyjnej.

• Współpraca państwa, samorządu i trzeciego sektora.

• Przykłady projektów integracyjnych w Polsce i w UE.

7. Integracja a bezpieczeństwo wewnętrzne i społeczne (2h)

• Przeciwdziałanie radykalizacji i dyskryminacji.

• Budowanie spójności społecznej.

• Zarządzanie kryzysowe w sytuacjach nagłych fal migracyjnych.

8. Studium przypadku integracji cudzoziemców na podstawie wywiadów przeprowadzonych przez studentów.

• Prezentacja i analiza wywiadów.

• Dyskusja: jakie są mocne i słabe strony polskiego systemu integracji?

• Zaliczenie przedmiotu.

Nauczanie frontalne, prezentacja multimedialna, dyskusja, studium przypadku